Hiperprolaktynemia

PORADNIK PACJENTA piątek, 02 marzec 2018 21:13

 Co to jest prolaktyna?

 
             Prolaktyna jest hormonem wydzielanym przez przedni płat przysadki.Wydzielana jest u kobiet pulsacyjnie: u kobiet w fazie folikularnej – 14 razy na dobę i wysoka amplituda pulsów, a w lutealnej – 9 razy na dobę i ma wyższe stężenie, niż w I fazie. Dodatkowo prolaktyna ma rytm dobowy wydzielania: wzrost wydzielania pojawia się po około godzinie od zaśnięcia, a maksymalne stężenia ok 5-7 rano.
 
Wpływ na stężenie prolaktyny we krwi ma wiele czynników fizjologicznych i patologicznych, dlatego zanim oceni się wynik badania tego hormonu - trzeba sobie odpowiedzieć na wiele pytań .....
 
Hamowanie wydzielania: 
dopamina, noradrenalina, agoniści dopaminy (bromokryptyna, pergolid, chinagolid, kabergolina)
 
Stymulacja wydzielania:
TRH,  GnRH, wazopresyna i oksytocyna, serotonina, estrogeny, wazoaktywny peptyd jelitowy, opiaty, leki (rezerpina, pochodne fenotiazyny, neuroleptyki, haloperidol, tiorydazyna, trójcykliczne leki antydepresyjne, methyldopa, werapamil, cymetydyna, metoclopramid, antyandrogeny) oraz liczne fizjologiczne bodźce np. stres, wysokobiałkowy posiłek, ciąża i laktacja, orgazm, drażnienie brodawek sutkowych, sen, okres płodowy i niedożywienie.
Dopiero PO wykluczeniu w/w przyczyn można interpretować wynik badania hormonalnego i szukać patologicznych przyczyn zwiększonego stężenia prolaktyny we krwi.
 
Do wzrostu wydzielania prolaktyny - jak napisałam wyżej - prowadzą również przyczyny patologiczne: najczęściej gruczolak wydzielający prolaktynę (prolactinoma, ok. 40%), ale także inne gruczolaki przysadki, guzy okolicy podwzgórzowo-przysadkowej, zapalenia, niedokrwienia, stany po urazach, oponiaki, glejaki, zespół pustego siodła, zmiany naczyniowe, a także nieleczona niedoczynność tarczycy, niedoczynność kory nadnerczy, niewydolność wątroby i nerek (brak degradacji i wydalania prolaktyny), choroby kl. piersiowej (urazy, półpasiec okol. klatki piersiowej, rak oskrzela), rak nerki, zespół policystycznych jajników (przyczyna nieznana, najczęściej jest to czynnościowa hiperprolaktynemia).
 
 
Prolaktyna wywiera swoje szerokie działanie na różne tkanki poprzez receptory zlokalizowane w narządach ciała: w sutkach i gonadach, trzustce, wątrobie, prostacie, tarczycy i nadnerczach. Ma również działanie aktywujące na układ immunologiczny. U kobiet - współpracując z innymi hormonami: estrogenem, progesteronem, kortyzolem i insulina - zwiększa masę gruczołu piersiowego, wpływa na poporodową laktację i podtrzymuje ją w trakcie karmienia.
 
 

Hormony przysadki

 

Przysadka anatomicznie podzielona jest na 3 części (płaty) i każda z nich ma inna funkcję oraz wydziela inne hormony:

1) płat przedni produkuje: ACTH (hormon adrenokortykotropowy), GH (hormon wzrostu), TSH (hormon tyreotropowy), PRL (prolaktyna), LH (hormon luteotropowy), FSH (hormon folikulotropowy), endorfiny

2) płat tylny magazynuje hormony produkowane w wyższych pietrach mózgowia: wazopresynę i oksytocynę

3) część pośrednia wydziela MSH (hormon melanotropowy)

Funkcje hormonów tropowych (ogólnie):

a) ACTH - pobudza warstwy kory nadnerczy do produkcji kortyzolu, androgenów oraz aldosteronu

b) GH - wpływa na wzrastanie organizmu i przyrost masy mięśniowej oraz narządów wewnętrznych

c) TSH - pobudza tarczycę do produkcji hormonów T3 i T4

d) PRL - odpowiada za laktację, częściowo za libido oraz hamuje działanie innych hormonów

e) LH - u mężczyzn odpowiada za produkcję testosteronu w jądrach, a u kobiet za owulację oraz przekształcanie ciałka żółtego, produkcję progesteronu i estradiolu

f) FSH - u mężczyzn odpowiada za spermatogenezę, a u kobiet za wzrost i dojrzewanie komórki jajowej

g) wazopresyna - powoduje resorpcję wody (wchłanianie zwrotne) w kanalikach nerkowych zagęszczając mocz i "oszczędzając" wodę niezbędną do wszystkich procesów metabolicznych organizmu

h) oksytocyna - inicjuje akcję porodową, wpływa na laktację oraz obkurcza mięśniówkę macicy po porodzie hamując poporodowe krwawienie, wpływa na emocje i zachowanie u ssaków

 

                                                                                                     

http://slideplayer.pl/slide/2921816/
                                                                                 
                             Układ podwzgórze-przysadka-obwód (źródło:Ferring;http://slideplayer.pl/slide/2921816/

 

                Brak wydzielania w/w hormonów, ich ograniczone wydzielanie lub nadmiernewydzielanie prowadzą do bardzo poważnych zaburzeń funkcji organizmu, często kończące się zgonem. Część zaburzeń hormonalnych potrafimy leczyć przyczynowo, a część jedynie objawowo stabilizując pracę organizmu i zapewniając optymalne stężenia tych hormonów we krwi przy pomocy analogów hormonów (wyprodukowanych identycznych hormonów, jak nasze, endogenne) lub substancji aktywnych, które wpływają na ich stężenie. Często wykorzystujemy przy tym fizjologiczne mechanizmy działania hormonów, by nie ingerować w ich funkcje, nie zaburzać ich, ale naśladować procesy fizjologiczne. 

Cechą charakterystyczną hormonów tzw. tropowych przysadki jest ich pulsacyjne wydzielanie w ciągu doby oraz cykliczne np. w cyklu miesięcznym kobiety. Zaburzenia rytmu dobowego wydzielania hormonów, jak również rytmu miesięcznego mogą dać określone skutki chorobowe i są dla nas ważnym elementem diagnostyki tych hormonów. 

 

 

JAK DOJECHAĆ

PORADNIK PACJENTA

Zdrowe odżywianie? raczej niemożliwe ....... kilka słów o dysruptorach endokrynnych.

                Przerażający raport NIK na temat naszej żywności i praktycznie kompletnego braku nadzoru nad składem produktów żywnościowych, obecnością substancji "ulepszających" żywność, ich skutkami...

Czytaj więcej

Wole guzowate obojętne (nietoksyczne, choroba guzkowa tarczycy) cz. II

   Leczenie wola guzkowego obojętnego                 Jak pisałam w części I artykułu, nie znamy jednej przyczyny powstawania wola guzkowego obojętnego. Tu odgrywają rolę nie tylko podłoże...

Czytaj więcej

Dieta w chorobie Hashimoto - stan wiedzy.

    Dieta bezglutenowa w chorobie Hashimoto   Renata Kołton Kurier MP Stosowanie rygorystycznej diety bezglutenowej u pacjentów z chorobą Hashimoto jest uzasadnione jedynie w przypadku współistnienia tej choroby z celiakią. Założenie, że taka dieta jest ogólnie zdrowa, to absolutnie błędne...

Czytaj więcej

Wole guzowate obojętne (nietoksyczne, choroba guzkowa tarczycy) cz. I.

                                            Wole guzkowe tarczycy, wole obojętne, choroba guzkowa tarczycy, guzki tarczycy...

Czytaj więcej

Przypadkowo wykryta zmiana ogniskowa w tarczycy, potocznie - zmiana guzkowa.

Zmiana ogniskowa tarczycy.                   Ponieważ dostęp do badań obrazowych - USG,TK,MRI, USG Doppler - jest coraz bardziej powszechny, bardzo często u osoby zupełnie zdrowej...

Czytaj więcej

Przygotowanie pacjenta do badań hormonów kory i rdzenia nadnerczy.

  Wstęp. Przygotowanie pacjenta do badan laboratoryjnych w endokrynologii ma ogromne znaczenie, chodzi nam przecież o uzyskanie wiarygodnego wyniku badania biochemicznego, które może doprowadzić do prawidłowego rozpoznania i następnie - skutecznego leczenia...

Czytaj więcej

DANE KONTAKTOWE

43-600 Jaworzno
ul. Jana Matejki 66


tel. +48 664 764 125

tel. +48 571 371 571 

Uprzejmie informuję, że rejestracja Pacjentów możliwa jedynie drogą telefoniczną lub poprzez kontakt osobisty.

GODZINY REJESTRACJI

Uprzejmie informuję, że rejestracja Pacjentów możliwa jedynie drogą telefoniczną lub poprzez kontakt osobisty.

 

Poniedziałek   rejestracja nieczynna
Wtorek   09.00 - 15.00
Środa   13.00 - 20.00
Czwartek   9.00 - 15.00
Piątek   9.00 - 15.00

 

 

 

OBSERWUJ NAS W SIECI