Czy noworodki matek z niedoczynnością tarczycy wymagają obowiązkowych badań stężeń hormonów tarczycy?

Najczęstsza przyczyną niedoczynności tarczycy w Polsce jest autoimmunologiczne przewlekłe zapalenie tarczycy (ch. Hashimoto). Ponieważ choroba często przebiega bez nasilonych objawów, może zostać nierozpoznana przed ciążą. Badania przesiewowe TSH są zalecane ( ale nie obowiązkowe) do 10 tygodnia ciąży (karta ciąży) i w razie stwierdzenia nieprawidłowych parametrów u kobiety są wskazaniem do poszerzenia diagnostyki i/lub konsultacji endokrynologa oraz włączenia leczenia substytucyjnego hormonami tarczycy. 

Niepokój u matek budzi nie tylko fakt niedoczynności tarczycy i jej wpływu na płód, ale także stwierdzenia w surowicy krwi obecności przeciwciała TPO, TRAb. Szczególnie w kontekście mnóstwa alarmujących informacji płynących z netu.....

Każdy noworodek - zgodnie z "Programem badań przesiewowych noworodków w Polsce na lata 2015-2018" opracowanym przez Ministerstwo Zdrowia ( to kontynuacja programów z lat poprzednich, zamieszczony poniżej, jako załącznik) - ma na oddziale noworodkowym wykonane testy przesiewowe obejmujące kontrolę hormonów. Testy te wykrywają wyłącznie podwyższone stężenie TSH! W razie stwierdzenia nieprawidłowych wyników badań, jest wykonywana kontrola hormonalna we krwi żylnej w 7-10 dniu życia i ścisła obserwacja stanu noworodka, szczególnie w pierwszych dwóch tygodniach jego życia. Jeśli potwierdzona jest wrodzona niedoczynność tarczycy - natychmiast włączone jest leczenie hormonami tarczycy.

Badania przesiewowe są niezbędne dlatego, że staramy się wykluczyć wszystkie zaburzenia czynności tarczycy u noworodka, jego wady wrodzone, agenezję, czyli niedorozwój tego gruczołu, a nie dlatego że niedoczynność tarczycy u matki może mieć wpływ - poza szczególnymi przypadkami - na pracę gruczołu tarczowego płodu.

 

 

Tabela. Wartości TSH zależnie od wieku (podano wartości mediany [50. centyl] i 95% przedział ufności [2,5–97,5 centyla])2
  0.–1. mż. 1.–12. mż. 1.–5. rż. 6.–10. rż. 11.–14. rż. 15.–18. rż.
TSH (µIU/ml) 3,5 (0,7–18,1) 2,85 (1,12–8,21) 2,7 (0,8–6,26) 2,3 (0,8–5,4) 2,1 (0,7–4,61) 1,7 (0,5–4,33)

                                                                                                                                                                                                                                     ( źródło: mp.pl)

1) niedoczynność tarczycy TSH>2,5 µIU/ml u matki, bez stwierdzonych przeciwciał TPO:

- ryzyko zaburzeń czynności płodu jest znikome, zaleca się jedynie rutynowe testy i obserwację kliniczną opisaną wyżej

2) niedoczynność tarczycy u matek z chorobą Graves-Basedova z przebytą nadczynnością, po operacji tarczycy, leczeniu radiojodem (J131) lub samoistną niedoczynnością tarczycy po leczeniu doustnymi tyreostatykami:

- cechą charakterystyczną choroby Graves-Basedova jest obecność we krwi przeciwciał TRAb, które mogą pozostać we krwi wiele lat, nawet po zakończonym leczeniu radykalnym (operacja, leczenie radiojodem).

U ciężarnych z przebytą chorobą Graves-Basodova zaleca się wykonanie w II trymestrze ciąży stężenie TRAB we krwi, w niektórych przypadkach - kiedy lekarz ma podejrzenie kliniczne wrodzonej nadczynności tarczycy u płodu - należy je powtórzyć w III trymestrze. Jeśli TRAB u ciężarnej przekraczają pięciokrotnie normę - istnieje potencjalne ryzyko wrodzonej nadczynności tarczycy u płodu, wtedy po porodzie przeprowadza się badania hormonów tarczycy we we krwi pępowinowej lub żylnej u noworodka. W razie stwierdzenia prawidłowych wyników badań, zaleca się jednak ścisłą obserwację noworodka, gdyż objawy nadczynności mogą wystąpić u niego wkrótce po urodzeniu, ale też w 2 miesiącu życia.

Dodatkowo, u noworodka po wyleczeniu nadczynności tarczycy, może się pojawić niedoczynnośc tarczycy - wymagająca leczenia hormonami tarczycy. Tak więc, ścisłe monitorowanie stanu noworodka, jego rozwoju psychoruchowego oraz kontrole hormonale w tych przypadkach są niezbędne.

- jeśli u ciężarnej stwierdzamy prawidłowe miano przeciwciał TRAB ryzyko wrodzonej nadczynności tarczycy jest znikome, zalecane są jedynie rutynowe badania przesiewowe

3) wrodzona niedoczynność tarczycy u matki, uwarunkowana genetycznie:

- to rzadka choroba, występuje jedynie u ok. 5% matek z wrodzonymi zaburzeniami o typie niedoczynności, w tych przypadkach zaleca się badanie noworodków nie tylko przesiewowe, ale także weryfikacja stężeń hormonów we krwi żylnej dziecka. Dlaczego? jak pisałam testy przesiewowe wykrywają jedynie podwyższone stężenie TSH, a w tych przypadkach najczęściej przyczyną choroby jest brak wydzielania tego hormonu przez przysadkę i niedorozwój tarczyc u dziecka - stąd w testach przesiewowych stwierdzimy niskie stężenie TSH i możemy nie rozpoznać wrodzonej niedoczynności tarczycy u noworodka.

 

 

JAK DOJECHAĆ

PORADNIK PACJENTA

Szczepienia przeciw COVID-19: na czym polega szczepienie, mechanizmy odpowiedzi immunologicznej, choroby endokrynologiczne a szczepienie

Szczepienia przeciw COVID-19: na czym polega szczepienie, mechanizmy odpowiedzi immunologicznej, choroby endokrynologiczne a szczepienie

Co to jest szczepionka?                         Szczepionka to produkt farmaceutyczny, w którym znajduje się substancja - najczęściej pochodzenia biologicznego -zdolna do wywoływania efektu...

Czytaj więcej
Zakażenie SARS-Cov-2 a choroby gruczołu tarczowego i innych endokrynopatii

Zakażenie SARS-Cov-2 a choroby gruczołu tarczowego i innych endokrynopatii

Z związku z epidemią wirusa SARS-CoV-2 pojawia się szereg pytań odnośnie możliwego wpływu COVID-19 (czyli manifestacji klinicznej zakażenia SARS-Cov-2) na gruczoł tarczowy i ujawnienie się zaburzeń hormonalnych. Kolejnym pytaniem jest...

Czytaj więcej
Zdrowe odżywianie? raczej niemożliwe ....... kilka słów o dysruptorach endokrynnych.

Zdrowe odżywianie? raczej niemożliwe ....... kilka słów o dysruptorach endokrynnych.

                Przerażający raport NIK na temat naszej żywności i praktycznie kompletnego braku nadzoru nad składem produktów żywnościowych, obecnością substancji "ulepszających" żywność, ich skutkami...

Czytaj więcej
Wole guzowate obojętne (nietoksyczne, choroba guzkowa tarczycy) cz. II

Wole guzowate obojętne (nietoksyczne, choroba guzkowa tarczycy) cz. II

   Leczenie wola guzkowego obojętnego                 Jak pisałam w części I artykułu, nie znamy jednej przyczyny powstawania wola guzkowego obojętnego. Tu odgrywają rolę nie tylko podłoże...

Czytaj więcej
Dieta w chorobie Hashimoto - stan wiedzy.

Dieta w chorobie Hashimoto - stan wiedzy.

    Dieta bezglutenowa w chorobie Hashimoto   Renata Kołton Kurier MP Stosowanie rygorystycznej diety bezglutenowej u pacjentów z chorobą Hashimoto jest uzasadnione jedynie w przypadku współistnienia tej choroby z celiakią. Założenie, że taka dieta jest ogólnie zdrowa, to absolutnie błędne...

Czytaj więcej
Wole guzowate obojętne (nietoksyczne, choroba guzkowa tarczycy) cz. I.

Wole guzowate obojętne (nietoksyczne, choroba guzkowa tarczycy) cz. I.

                                            Wole guzkowe tarczycy, wole obojętne, choroba guzkowa tarczycy, guzki tarczycy...

Czytaj więcej